Postbus 2585 8901 AB Leeuwarden e:

« ProjectoverzichtRSS

De Domela Passie

Op 18 november 2019 is het een eeuw geleden dat Domela Nieuwenhuis is overleden. Aanleiding voor Meindert Talma om deze bijzondere productie te maken.

De Domela Passie
De Domela Passie

Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919) was grondlegger van het socialisme en anarchisme in Nederland. Na een korte periode als Luthers predikant, werd hij actief in de vrijdenkersbeweging, die het zelfstandig denken stimuleerde en zich meer en meer ontwikkelde tot atheïstische beweging. Van 1888-1891 was Domela het eerste en enige socialistische lid van de Tweede Kamer. Daarna trok hij de conclusie dat de parlementaire democratie niet geschikt is voor het verwezenlijken van de socialistische idealen. Aan het eind van de negentiende eeuw bekeerde hij zich tot het anarchisme.

Niet alleen met Jezus werd hij vergeleken, ook met de Bijbelse figuur Job. Domela's leven was één grote aaneenschakeling van tegenslagen. Als knaap van tien verloor hij zijn moeder. Drie van zijn kinderen stierven op jonge leeftijd en drie Johanna's, zijn echtgenotes, stierven in het kraambed. Domela leed zwaar onder die privé-tegenslagen; een en ander versterkte zijn neiging om zichzelf als martelaar te zien. Zijn smart was ongetwijfeld oprecht en diep, maar versterkte tegelijk ook de messianistische legendevorming. Die messianistische legendevorming vond vooral plaats in Friesland waar Domela voor de veenarbeiders gold als ‘ús ferlosser’. In 1888 werd hij door de Friezen gekozen als eerste socialist in de Tweede Kamer. 

Als geboren en getogen Fries in het dorp Surhuisterveen, kende Meindert de verhalen over Domela die een held was in het zeer armoedige Surhuisterveensterheide en omgeving met zijn vele heidebewoners en plaggehutten. Al op de middelbare school schreef hij De heidedorpen in de noordelijke Wouden van Friesland; een scriptie over zijn armoedige roots.

Zijn gitarist Jan Pier Brands (Gorredijk) en bassiste Janke Brands (Beetsterzwaag) zijn ook zeer bekend met het Domela-verhaal. Beide zijn opgegroeid in de gemeente Opsterland, waar Domela heel vaak kwam voor toespraken en demonstraties. 

Op 18 november 2019 is het een eeuw geleden dat Domela Nieuwenhuis is overleden. Aanleiding voor Meindert om in samenwerking met de Popfabryk, Museum Heerenveen en Excelsior Recordings, een bijzondere productie te maken.

Tijdens Explore the North beleeft De Domela Passie van Meindert Talma zijn officiële première. De pers had het boek met cd al in huis en schreef:

  • Danny Kok in de Nieuwe Revu (****): "Als iemand het leven van Domela Nieuwenhuis gloedvol in muziek kan vangen is het onze favo-Fries Meindert Talma"  
  • Klaas Knooihuizen in Trouw: "Wat een weelde (...) Zijn integere en eigenzinnige biografieën zullen waarschijnlijk nooit vervelen."
  • 3voor12vpro.nl: "De Domela Passie is een ambitieus project: Talma nam de plaat op met band, strijkersensemble en koor. Geen makkelijk te verteren plaat maar daarom niet minder indrukwekkend.
  • Willem Jongeneelen in OOR: "Het meest prestigieuze, verst doorgevoerde conceptalbum van dit Friese orakel tot nu toe."
  • Herman Veenhof in het Nederlands Dagblad: "Ontroerend is ‘De vier Johanna’s’, over al die echtgenotes en kinderen die stierven. Ook opvallend is ‘Domela!’, waarin je als het ware live wordt meegenomen vanaf de harde, houten bankjes van de derde klasse van de treinen waarin hij altijd zat.
  • Vincent Meininger in het Friesch Dagblad; "Overigens is het betoverend mooie orgelspel op de plaat van zijn vaste toetsenist Herman Grimme, die ook tijdens de optredens van zich laat horen."

Deze productie wordt mede mogelijk gemaakt door Fonds21, Prins Bernhard Cultuurfonds, Fonds Podiumkunsten, Gemeente Heerenveen, Provincie Fryslân, Gemeente Leeuwarden en BNG Cultuurfonds.

Dank aan Keunstwurk voor de werving en begeleiding van het projectkoor bij de optredens.

Foto: Henk Veenstra 

Speeldata 2019:
zondag 17 november (presentatie album) - Museum Heerenveen
woensdag 20 november - Vrije Geluiden (tv-opname), Utrecht
zaterdag 23 november - Explore the North, Leeuwarden
zaterdag 30 november - WORM, Rotterdam 
zondag 15 december - Paradiso, Amsterdam
donderdag 19 december - Posthuis Theater, Heerenveen 
zaterdag 28 december - Winterzinnen, Dwingeloo

Speeldata 2020:
zaterdag 10 januari - Metropool, Enschede
vrijdag 24 januari - VERA, Groningen
zaterdag 8 februari - Beauforthuis, Austerlitz 
zaterdag 29 februari - Burgerweeshuis, Deventer
zondag 8 maart - Iduna, Drachten
zaterdag 25 april - 't Damshus, Nij Beets 
zondag 8 november - Podium Gorter, Balk
vrijdag 11 december - Tivoli-Vredenburg, Utrecht

Meindert Talma